Preek kerstnachtdienst

Preek Ds. T. Bouw in de kertnachtdienst van 2018

 

 

Gemeente van onze Heer Jezus Christus,

 

Zalig kerstfeest!

Met dat ik dat zeg probeer ik de reacties te peilen.

Zalig kerstfeest:

klinkt dat fijn vertrouwd dan is er een grote kans

dat u van rooms-katholieke huize bent;

begint u wat te fronsen

dan bent u net als ik opgevoed dat je

dat echt niet zeggen mocht;

en denk je nu waar gaat dit over

dan ben je van een generatie

die bij zalig denkt aan iets heel lekkers, iets héerlijks.

 

Zalig als gelukzalig dus.

Misschien voel je je deze kerst wel zo.

Geniet je van de gezelligheid.

Proef je de verbondenheid.

Misschien mocht je de nodige ellende achter je laten,

heb je de liefde van je leven gevonden,

of je bestemming.

 

Kerst roept hoe dan ook plaatjes

van gelukzaligheid op:

mensen samen, gelukkig,

in verbondenheid en vrede.

Een stille nacht

Maria en Jozef

een kind in een kribbe

herders met hun schaapjes

engelen met hun zang

even echt

vrede op aarde.

 

Dat brengt de geboorte van Jezus ons in ieder geval

plaatjes van gelukzaligheid

en gelukkig maar.

 

Want in alle rampzaligheid

die deze wereld soms is

zou je dat toch bijna kwijt raken?

Je zou toch kunnen gaan geloven

dat dit is waar we het mee moeten doen:

 

vernietigende tsunami's en andere rampen,

een opgewarmde aarde met plastic soep in de oceaan,

landen en volken die elkaar naar het leven staan

en hun grenzen sluiten ;

mannen, vrouwen en kinderen op de vlucht,

met steeds minder plaats in welke herberg dan ook;

en vaak heel dicht bij huis:

mishandeling en misbruik

eenzaamheid en verlatenheid

lichamelijke en psychische aandoeningen

armoede en sociaal isolement

problemen in relaties

al onze vervlogen dromen

 en onvervulde wensen

 

zalig kerstfeest

in een soms rampzalige wereld :

maar is dat dan niet naïef romantisch?

dom en onnozel?

 

nee!

in geloof zeggen wij

dat is keihard nodig!

juist in een rampzalige wereld

houden wij vast

aan wat God ons voortekent:

een nieuwe wereld

een Koninkrijk

waarin vrede tussen de mensen

vrede tussen alle volkeren

de gewoonste zaak van de wereld is!

 

 

 

En wie met kerst naar Jezus kijkt

ziet die plaatjes als vanzelf:

geen wapengekletter

geen grootheidswaanzin

geen machtsvertoon,

maar een kind

klein, maar groot in het kleine :

goedheid, liefde,

verbondenheid en vrede.

 

We weten allemaal ergens diep van binnen

dat dát de echte bedoeling is van het leven;

alle films en commercials met kerst

hebben daar wel iets mee van doen

kerst roept dat nog altijd bij velen wakker, ook bij haar :

 

''In mijn kamer staat een blauwspar stilletjes te sterven

dankzij een paar Germanen met een oeroud ritueel

dat zo goed aansloeg dat de kerk de pret niet wou bederven

en de zonnewende niet verbood, maar meenam in 't geheel

 

In mijn kamer zingt een zanger over een White Christmas

In Rusland stond de wieg van dit Amerikaans refrein

want Israel Beilin kwam uit Siberië en wist dus

hoe koud de winters van een joodse jongen kunnen zijn

 

Hij vertrok vol hoop met een boot naar een beter leven

en als Amerikaan heeft die Irving Berlin verwoord

wat ieder mens bij gourmet met tantes, vaders, neven

naast All I want for christmas toch het liefste hoort

 

In mijn kamer staat een stal met een plastic kindje

Hij straalt en ik aanbid hem met zijn lachende gezicht

omdat hij mij laat zien : het maakt niet uit. Al vind je

dit alles onzin -

 

Het gaat altijd over liefde. Het gaat altijd over licht.   "

 

 

 

 

Ja, ook Claudia de Breij geeft toe :

Jezus :  gelukzalig geschenk

in een rampzalig wereld.

Wie zingt van stille nacht

weet dat wapengekletter daar niet bij hoort

wat je ook voor je ziet als je aan Jezus denkt

toch geen zwaarbewapende militair.

 

 Alhoewel

 

"toen daalde hij

van zijn koningstroon af

en sprong,

midden in deze rampzalige wereld

als een krijgsman "

 

Deze tekst uit het boek Wijsheid hebben we toch niet voor niets gelezen.

 

-Overigens staat dit boek niet in alle Bijbels, maar het wordt wel kerkbreed gerespecteerd en stond b.v. ook in de eerste Statenvertalingen-

 

Als een krijgsman

een strijder, een vechter

zwaar bewapend dus.

 

Zou die idooot dan toch gelijk hebben die

serieus meent dat Jezus terugkomt met zijn favoriete mitrailleur in handen?

Wie googelt naar "Jezus met wapen" komt dat tegen

en na lang zoeken één klassiek kerkplaatje, een icoon,

van Jezus met een zwaard.

 

Nee, wapens in een stille nacht

dat past van geen kanten.

 

Maar toch

het was toen niet alleen pais en vree

 

 

 

het gezang kwam niet van een lieflijk engeltjeskoor

maar van een groot hemels leger -

engelen die hier van vrede zingen

maar in andere verhalen de strijd aangaan;

 

en de herdertjes lagen misschien wel bij nachte

maar stonden vooral op wacht

met hun staf als wapens in de aanslag

om beesten en rovers te verjagen.

 

Helaas kunnen we in een rampzalige wereld

niet zonder strijd tegen het kwaad

niet zonder verzet tegen onderdrukking

niet zonder mannen en vrouwen

die de wapens opnemen

om vrijheid en vrede te waarborgen.

In een soms rampzalige wereld

hebben we daarom  vooral leiders nodig

die niet met onzalige ideeën

of armzalige oplossingen komen,

maar ons met grote wijsheid voorgaan.

Wijsheid

waarin een volk zich verbonden weet met alle volkeren

op Gods aarde;

wijsheid

waarin oorlogsretoriek vermeden wordt

en geweld never en nooit verheerlijkt wordt.

Wijze leiders vergeten nooit kerst te vieren en

nemen koning Jezus als voorbeeld

om nooit te vergeten

van vrede op aarde -

op aarde, ja,

dus niet alleen op je eigen stekkie.

 

 

wijze mensen

weten ook van dat wapen

dat een echte alleskunner is

 

dat wapen

kan zowel mensen de mond snoeren

als mensen enthousiasmeren

 

dat wapen

kan zowel scheiden als verbinden

kan zowel erbij roepen als wegsturen

 

dat wapen

kan zowel het kwaad bestrijden

als het goede stimuleren

 

dat wapen kan maken en breken,

is een echte alleskunner

 

dat wapen heet:

het woord

het woord

als er al een wapen in de hand van Jezus

te vinden is dan is het dat :

het woord

het alvermogend woord

dat woord is als een zwaard

lezen we elders in de Bijbel

 

het woord is

aan alle mensen gegeven

of je nou welbespraakt bent

of helemaal niet;

altijd direct weet wat je moet zeggen

of daar eerst over na moet denken;

iemand bent die veel praat

maar niet altijd veel zegt;

of iemand die weinig praat

maar als het gebeurt

heel veelzeggend is.

Het woord.

Een Godsgeschenk

een gelukzalig geschenk

in een rampzalige wereld -

 

want één klein woord

één vraag -

de geschiedenis bewijst

dat dat het verschil kan maken

tussen wapengekletter en wapenstilstand

tussen oorlog en vrede.

 

Jezus is een meester in deze vechtsport

het gebruik van het woord;

sterker nog

in geloof zeggen we

dat hij niet alleen het woord neemt

maar zelf het alleskunnende woord ís.

Daar zit een hoop filosofische theologie achter

maar allerbelangrijkste is

dat een woord wel body moet krijgen

het woord moet vlees worden

moet concreet worden

in mensen

in daden

op aarde

in het hier en nu

 

bij Jezus valt dat helemaal samen

hij zegt wat hij doet

en hij doet wat hij zegt

in geloof zeggen we

zo is hij helemaal

wandelend evenbeeld van God zelf

op deze aarde;

brengt zelf al hemelse vrede

hier op aarde

 

 

 

 

 

in geloof zeggen we erbij

dat ook wij, ook jij en ik,

al mogen delen in die hemelse vrede.

 

dat hij zich laat vinden

in de stilste donkerste nacht ;

dat ook voor jou op aarde

een verbinding met de hemel

verbinding met God mogelijk is -

voor de één heel tastbaar

voor de ander zoekend;

maar dat er blijvend iets is

als gaan met God

vooral een God die met ons gaat.

Dat is een zaligheid

een gelukzaligheid

die ons verstand te boven gaat, -

ons verstand te boven gaat

maar niet bepaald onverstandig is.

Niet onverstandig

want het brengt ons bij

woorden van ware wijsheid

woorden van Jezus :

 

      Zalig de barmhartigen,

      want zij zullen ​barmhartigheid​ ondervinden.

      Zalig wie zuiver van ​hart​ zijn,

      want zij zullen God zien.

Zalig de vredestichters

want zij zullen kinderen van God

worden genoemd.

 

ja, zalig wie

ieder jaar met kerst

met deze Jezus in gedachten

het uitroept:

zalig kerstfeest!

Amen